In de jaren veertig en vijftig van de vorige eeuw hadden gezinnen een vaste weekplanning voor het huishouden. Huishoudelijke klusjes werden op vaste dagen uitgevoerd. Elke maandag werd traditiegetrouw de kleding en ander wasgoed gewassen. Vandaar de uitdrukking: ‘Maandag wasdag’.
Wasgoed ritueel
Het wassen van de kleding was vaak zwaar werk. In die tijd werd alles nog met de hand gewassen. De voorbereiding startte al op zondagavond. Het wasgoed werd dan al in de week gezet, zodat op maandagochtend de witte was in een grote ketel met water en zeep kon worden gekookt. Vervolgens werd het wasgoed op een wasbord schoon geschrobd. Lakens en schorten gingen in een spoelbak met stijfsel. Indien er vlekken in het wasgoed zat, werden deze met chloor verwijderd. Daarna werd bij droog weer het wasgoed aan de waslijn gehangen.
Wassen in de winter
In de winterperiode was het lastiger om het wasgoed buiten te drogen. Meestal hing het overdag wel aan de waslijn, echter ’s avonds was de was stijf door de kou. Het wasgoed moest vervolgens op een rekje bij de kachel drogen.
De wasmachine
De meeste vrouwen kregen pas eind jaren vijftig, begin jaren zestig een wasmachine. Voor heel veel tijdswinst zorgde de wasmachine nog niet. De wasmachine kon het water nog niet warm maken, aftappen en afvoeren. Ook centrifugeren deed de machine niet. Het water moest nog steeds op het fornuis worden gekookt en er diende met emmers water te worden gesjouwd. Nadat het wasgoed schoon was, moest alsnog de wringer worden gebruikt. De wasmachine zorgde er destijds alleen voor dat vrouwen het wasgoed niet meer hoefden te boenen en schrobben.
Echter, al vrij snel kwamen er steeds betere wasmachines op de markt. Vanaf de jaren zestig werden er wasserettes geopend met ‘volautomatische’ wasmachines en ingebouwde centrifuge. Aan het eind van de jaren zestig kon de consument deze wasmachine ook zelf aanschaffen.
Onderzoek Persil
Tegenwoordig wassen we onze kleding en ander wasgoed wanneer het ons uitkomt. In de meeste gezinnen draait de wasmachine gemiddeld vijf keer in de week. Op zaterdag en zondag zelfs op volle toeren, zo blijkt uit een Nederlands onderzoek in 2007 naar aanleiding van het honderdjarig bestaan van het wasmiddelmerk Persil. Slechts 16% van de wasbeurten vindt nog op maandag plaats.
Bron: dvhn.nl, historischnieuwsblad.nl en infonu.nl
Foto: wasmachine.nl
